السيد ثامر العميدي ( مترجم : عليزاده )
33
المهدي المنتظر ( ع ) في الفكر الإسلامي ( در انتظار ققنوس ) ( فارسى )
1997 ميلادى نويسندهى عرب احمد الكاتب كتابى را با عنوان « تطوّر الفكر السياسى الشيعى من الشورى الى ولاية الفقيه » « 1 » در لندن منتشر ساخت . نويسنده براى حذف دكترين « ولايت فقيه » از منشور معرفتى و اعتقادى تشيع ، مىكوشد تا در اين كتاب به تخريب پايهها و زير ساختهاى كلامى آن بپردازد . براى نيل بدين هدف ، وى مدّعيات ذيل را در خصوص مبحث « امامت » مطرح ساخته و تلاش مىكند كه آنها را مدلّل جلوه دهد : الف ) ادعاى كلّى ( بحث كبروى ) : كاتب مدعى است كه « امامت » از منظر تشيّع اصيل تنصيصى و تعيينى نبوده ، بلكه انتخاب امام از طريق شورا صورت مىپذيرفته است . بر اين اساس ، عقيدهى كنونى و رايج شيعه مبنى بر انتصاب ائمه از طريق تنصيص ، غير مستند و محرّف است . « 2 » وى در اين زمينه ، به ايدهى « عصمت ائمه » نيز متعرّض شده است . ب ) ادّعاى مصداقى ( بحث صغروى ) : ادّعاى دومى كه كاتب با تفصيل و بسط بمراتب بيشترى در صدد اثبات آن برمىآيد ، انكار وجود مقدّس حضرت بقيّة الله الأعظم ( عجلّ الله تعالى فرجه ) است . وى مىگويد : اساسا شخصى به نام حجّت بن الحسن المهدى ( عجلّ الله تعالى فرجه ) وجود تاريخى ندارد ، و امام حسن بن على الهادى عليهما السّلام چنين فرزندى نداشته است . بديهى است كه چگونگى « روش تحقيق » تا حدود زيادى به موضوع پژوهش بستگى دارد ؛ يعنى در بسيارى از موارد ، خصوصيت موضوع مورد پژوهش ، « روش تحقيق » مشخصى را جهت بررسى آن موضوع ، بر پژوهشگر متعين مىسازد . از آنجا كه موضوع ادعاى دوّم كاتب قضيهاى تاريخى است و طبعا مقتضي « روش تحقيق نقلى » و بررسى دقيق و كارشناسانهى مجموعهى اسناد تاريخى است ، وى با ورود در عرصهى پژوهشهاى تاريخى ، خود را با مجموعهى عظيم اسناد و مدارك به ثبت رسيده در اين موضوع درگير مىسازد و بالطبع اين روش نقلى در اين موضوع دينى ، او را با حوزهى كاملا تخصصى « حديث پژوهى » مواجه
--> ( 1 ) . اين كتاب در دو نوبت به چاپ رسيده است : الف ) چاپ اول / دار الشورى للدراسات و الاعلام / لندن - 1997 ، ب ) چاپ دوم / دار الجديد / بيروت - 1998 م . ( 2 ) . اين در حالى است كه امام ابو حامد محمد غزالى در كتاب خود « سر العالمين و كشف ما فى الدارين » ، ضمن ايراد دليلى قاطع بر ردّ انتخابى بودن خلافت پس از رسول خدا ( ص ) ، تنصيصى بودن مسئلهى خلافت و انتصابى بودن امامت را به روشنى اثبات مىكند . ر . ك : سرّ العالمين و كشف ما فى الدارين / حجت الاسلام محمد غزالى / المقالة الرابعة / صص 20 - 22 / مكتبة الثقافة الدينيّة / نجف 1385 ه .